برگزار شده در ایستگاه راهآهن تهران | یکم تا سوم آبان ۱۴۰۴
موسسه هنری حامیان قلم نخستین بخش از پروژه ملی «یک بیت، یک لهجه، یک ایران» را در تاریخ یکم تا سوم آبان ۱۴۰۴ در ایستگاه راهآهن تهران برگزار کرد؛ مکانی که خود نمادی از پیوند جغرافیاهای گوناگون ایران و گذرگاه هرروزۀ مسافرانی از زبانها، فرهنگها و قومیتهای مختلف است. انتخاب این مکان، به شکلی کاملاً آگاهانه، بر پیام اصلی این برنامه تأکید داشت:
نمایش گوناگونی و تنوع در عین همبستگی میهن عزیزمون ایران
ایده و هدف رویداد
این پروژه با هدف نمایش همنشینی زیبای فرهنگهای محلی و هویت ملی ایران طراحی شد. از هنرمندان سراسر کشور دعوت شد تا:
- یک تابلو خوشنویسی خلق کنند،
- با لهجه، زبان یا گویش محلی خود،
- با موضوع «ایران» یا مضمون دلخواهی که ریشه در هویت محلیشان دارد.
هدف ما تشکیل یک مجموعه زنده، رنگارنگ و چندصدایی از اشعار محلی ایرانی بود؛ گواهی بر اینکه تکثر فرهنگی، سرمایه مشترک همه ماست و «قومیت» در بستر «ملیت» معنا و شکوه بیشتری پیدا میکند.
تنوع آثار و حضور هنرمندان برجسته
نتیجۀ فراخوان، فراتر از انتظار بود:
۳۵ اثر منتخب از هنرمندان استانهای مختلف ایران در نمایشگاه حاضر شدند؛ آثاری از گویشها و زبانهایی چون:
- کردی
- ترکی
- لری
- بلوچی
- گیلکی
- مازنی
- عربی اهوازی
- و دیگر گونههای محلی ایرانی
در میان شرکتکنندگان، حضور نامهای برجستهای همچون استاد یادگار خیام و استاد رهبران، بر غنای هنری نمایشگاه افزود و این برنامه را به محفلی معتبر و دیدنی برای علاقهمندان هنرهای سنتی تبدیل کرد.
روایتگری در قالب خط
هر تابلو، علاوه بر ارزش زیباییشناختی، حامل داستانی مستقل بود. برخی هنرمندان از عشق و دلبستگی به ایران نوشتند؛ برخی دیگر روایتگر رسمها، آیینها و خردهفرهنگهای زادبوم خود بودند.
برای درک بهتر این روایتها، موسسه راهنمای جامع آثار تهیه و در اختیار بازدیدکنندگان قرار داد؛ راهنمایی شامل:
- معرفی هنرمند
- توضیح گویش یا زبان مورد استفاده
- شرح مفهوم اثر
- نکات تخصصی از منظر زیباییشناسی خوشنویسی
این شناسنامهها به مخاطبان کمک کرد تا آثار را نهفقط ببینند، بلکه بخوانند، بفهمند و لمس کنند.
تجربه مخاطبان در قلب شبکه ریلی ایران
برگزاری نمایشگاه در ایستگاه راهآهن تجربهای تازه بود. مسافران از شهرهای مختلف، گاه بدون برنامهریزی، در فضای نمایشگاه قدم میزدند و خود را در میان صداها و رنگهای فرهنگهای متنوع کشور بازمییافتند. این مواجهۀ ناگهانی با هنر، یکی از معنادارترین جنبههای این رویداد بود و پیوند عمیقتری میان «مسافر» و «میهن» ایجاد کرد.
گفتوگو با مدیر موسسه: «مرز های فرهنگی ایران هم به اندازهی مرز های جغرافیایی نیازمند صیانت هستند»
در حاشیۀ برنامه، یک مصاحبه اختصاصی ویدئویی با خانم بنیادی، مدیر موسسه هنری حامیان قلم، ضبط و در صفحه رویداد منتشر شد.
او در این گفتوگو درباره اهداف پروژه، اهمیت روایتگری محلی، چالشهای برگزاری و همچنین تجربه مواجهه بازدیدکنندگان با آثار صحبت میکند. بخشی از توضیحات ایشان:
«به دنبال این بودیم که به عنوان یک ایرانی چه کاری میتونیم برای کشورمون انجام بدیم. با توجه به حوزه فعالیتمون به این فکر افتادیم که لهجههای مختلف ایرانی رو از سراسر کشور جمع آوری کنیم و یک نمایشگاه از تنوع فرهنگ ایران در معبر اقوام مختلف برپا کنیم.»
اهدای گواهی حضور و تقدیرنامه
در پایان برنامه، طی مراسمی صمیمانه، گواهی حضور و تقدیرنامه رسمی به هنرمندان اهدا شد. این بخش با استقبال گسترده شرکتکنندگان همراه بود و فرصت گفتوگوی مستقیم میان هنرمندان، استادان و علاقهمندان را فراهم کرد.
جمعبندی
رویداد نخست «یک بیت، یک لهجه، یک ایران» با مشارکت پرشور هنرمندان و استقبال گرم عموم بازدیدکنندگان، بهعنوان گامی مهم در مسیر شناخت و ترویج گوناگونی فرهنگی ایران به ثمر نشست. این برنامه نشان داد که هنر خوشنویسی، با تمام ریشههای محلیاش، همچنان میتواند نقش مهمی در تقویت پیوندهای ملی و فرهنگی ایفا کند.
برای مشاهده گزارش دوم و توضیحات تکمیلی درباره آثار منتخب، به صفحه رویدادهای بعدی موسسه مراجعه کنید.
